Eikenprocessierups

Hoewel de eikenprocessierups al tientallen jaren aanwezig is in Nederland, is er door klimaatveranderingen tegenwoordig sprake van een enorme uitbraak. Enkele jaren was de hinder van deze rupsen op eikenbomen het grootst in Brabant, Gelderland en Overijssel vanwege de vele eikenbomen in die provincies. Sinds 2019 is er ook een uitbraak van de eikenprocessierups in grote steden als Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht, terwijl het westen eerst leek te worden overgeslagen.1234

De brandharen van processierupsen kunnen neerdwarrelen, mensen en dieren kunnen ze inademen of wandelen er per ongeluk doorheen. Net als brandnetels zit er mierenzuur in de haartjes. De irritatie is na maximaal veertien dagen opgelost, maar kan tot wel zes jaar later steeds weer terugkeren. De haartjes kunnen bij mens en dier jeuk, pijnlijke bultjes, huiduitslag, rode ogen eventueel irritatie aan de luchtwegen geven.

Vermijd het nare gevoel alsof u in brand staat

Deskundigen, huisartsen en GGD’s worden tegenwoordig overspoeld met vragen over de eikenprocessierups, terwijl de verzachtende crème en gel niet aan te slepen is bij drogisten. Wie in aanraking komt met de brandhaartjes van de eikenprocessierups krijgt een gevoel alsof zijn been of arm in brand staat. Aanvankelijk denken mensen vaak dat het om een muggenbult gaat, totdat de jeuk verergert. In Brabantse gemeentes als Eindhoven of Vlijmen is het al meerdere jaren zo erg dat bewoners uit huizen vluchten. Ook boeren hebben enorme schades bij hun oogsten, omdat de rond waaiende haartjes een gevaar kunnen vormen als dit in voedsel terecht komt.5

De irriterende brandhaartjes zijn weg te strippen met een stukje plakband. De haartjes gaan dan hechten aan de plakzijde. Door te douchen of voorzichtig de huid te wassen wordt de huid verzacht en kunt u het gemakkelijk bereikbare deel van de brandhaartjes afspoelen. Na de waterbehandeling kunt u met water de plek nog eens voorzichtig insmeren met een verzachtende crème zoals calendula zalf of aftersun. Ook kunt u het risico van huidirritatie verminderen door kleding goed te wassen, op een temperatuur van minimaal 60 graden. In ernstige gevallen kunt u kleding eventueel weggooien.6

Wat kunt u zelf allemaal doen als preventie tegen de processierups?

Pak uw omgeving preventief aan. Denk hierbij aan de inzet van natuurlijke vijanden van de processierups, zoals bloemen planten uit de familie van schermbloemigen of een op maat gemaakt bloemenmengsel van een kwekerij. Natuurlijke vijanden als de gaasvlieg of de sluipwesp kunt u kopen in levende vorm of als extract. Houd dan ramen en deuren zo veel mogelijk dicht. De haartjes kunnen rustig tot honderd meter verderop wegwaaien. Kap de eikenbomen in uw tuin en vervang ze eventueel door andere boomtypes. Experts zien bomen kappen en vervolgens vervangen als de enige structurele oplossing tegen deze rupsen. Elke andere methode moet immers telkens worden herhaald.

Op de door de overheid in 2019 gestarte website www.processierups.nu staan antwoorden op de 150 meest gestelde vragen, ingedeeld op doelgroepen, zoals ouders, boeren, of huisdieren. De misschien wel belangrijkste tip hierbij: bedenk dat iedereen die actie onderneemt tegen eikenprocessierupsen, de brandhaartjes al dan niet bewust laat verspreiden, wat een groot risico kan vormen.

Gezien het feit dat de processierups erg lastig te bestrijden is is het raadzaam om contact op te nemen met de gemeente of direct met een specialist in uw regio!

Referenties

  1. https://www.parool.nl/amsterdam/meldingen-processierups-amsterdam-sinds-weekend-explosief-gestegen~b7c63d25/
  2. https://www.rotterdam.nl/nieuws/processierups/
  3. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/1935858/irritante-eikenprocessierups-lijkt-niet-te-stoppen.html
  4. https://www.ad.nl/den-haag/ook-in-den-haag-duikt-eikenprocessierups-op~a3ac8c23/
  5. https://www.ad.nl/wonen/gezin-al-twee-weken-op-de-vlucht-duizenden-rupsen-kruipen-over-ons-huis~a2d11d14/
  6. https://www.ongediertebestrijden.com/processierups/